|
نام شريف آن بزرگوار
فاطمه
و مشهورترين لقب آن حضرت،
«معصومه»
است. پدر بزرگوارش امام هفتم شيعيان
حضرت موسى بن جعفر علیه السلام
و مادر مكرمه اش
حضرت نجمه خاتون
مادرامام هشتم هستند. لذا حضرت معصومه با
حضرت رضا صلوات
الله علیهما
از يك مادرمی باشند.
ولادت آن حضرت روز اول
ذيقعده در مدينه منوره واقع شده است. درسنين كودكى
مواجه با مصيبت شهادت پدر گرامى خود در حبس هارون
در شهر بغداد شد. لذا از آن پس تحت مراقبت و تربيت
برادر بزرگوارش حضرت على بن موسى الرضا علیه
السلام قرار گرفت.
لقب «معصومه» را
امام رضاعلیه السلام
به
خواهر خود عطا فرمود.آن حضرت در روايتى فرمود:
«هركس معصومه
را در قم زيارت
كند،مانند كسى است كه مرا زيارت كرده است.»
اين لقب، كه از سوى امام معصوم به
اين بانوى بزرگوار داده شده، گوياى جايگاه والاى
ايشان است.
در پى اصرار
و تهديد مأمون عباسىلعنة الله علیه سفر تبعيد گونه
حضرت رضا علیه
السلام به مرو انجام شد و آن حضرت بدون اين كه كسى
از بستگان و اهل بيت خود را همراه ببرند راهى
خراسان شدند.
يك سال بعد از هجرت برادر،
حضرت
معصومه سلام الله علیها به شوق ديدار برادر و اداي
رسالت زينبي و پيام ولايت به همراه عده اى از
برادران و برادرزادگان به طرف خراسان حركت كرد و
در هر شهر و محلى مورد استقبال مردم واقع مى شد.
اين جا بود كه آن حضرت نيز همچون عمه بزرگوارشان
حضرت زينب سلام الله علیها پيام مظلوميت و غربت
برادر گراميشان را به مردم مؤمن و مسلمان
مى رساندند و مخالفت خود و اهلبيت را با حكومت
حيله گر بنى عباس اظهار مى كرد. بدين جهت تا
كاروان حضرت به شهر ساوه رسيد عده اى از مخالفان
اهلبيت كه از پشتيبانى مأموران حكومت برخوردار
بودند،سر راه را گرفتند و با همراهان حضرت وارد
جنگ شدند، در نتيجه تقريباً همه مردان كاروان به
شهادت رسيدند، حتى بنابر نقلى
حضرت معصومه سلام
الله علیها را مسموم كردند.
بر اثر مسموميت از زهر جفا،
حضرت بيمار شدند و
چون ديگر امكان ادامه راه به طرف خراسان نبود قصد
شهر قم را نمود. پرسيد: از اين شهر«ساوه» تا «قم»
چند فرسنگ است؟ آن چه بود جواب دادند، فرمود: مرا
به شهر قم ببريد، زيرا از پدرم شنيدم كه مى فرمود:
شهر قم مركز شيعيان ما است. بزرگان شهر قم وقتى از
اين خبر مسرت بخش مطلع شدند به استقبال آن حضرت
شتافتند.
سپس در محلى كه امروز «ميدان مير»
ناميده مى شود شتر آن حضرت در جلو در منزل «موسى
بن خزرج» زانو زد و افتخار ميزبانى حضرت نصيب او
شد.
آن بزرگوار به مدت ١٧ روز در اين
شهر زندگى كرد و در اين مدت مشغول عبادت و راز و
نياز با پروردگار متعال بود.
محل عبادت آن حضرت در مدرسه ستيه
به نام «بيت النور» هم اكنون محل زيارت ارادتمندان
آن حضرت است.
سرانجام در روز دهم ربيع الثانى و
«بنا بر قولى دوازدهم ربیع
الثانى» سال ٢٠١ هجرى پيش از آن كه ديدگان مباركش
به ديدار برادر روشن شود، در ديار غربت و با اندوه
فراوان ديده از جهان فروبست و شيعيان را در ماتم
خود به سوگ نشاند .مردم قم با تجليل فراوان پيكر
پاكش را به سوى محل فعلى كه در آن روز بيرون شهر و
به نام «باغ بابلان» معروف بود تشييع نمودند. همين
كه قبر مهيا شد دراين كه چه كسى بدن مطهر آن حضرت
را داخل قبر قرار دهد دچار مشكل شدند، كه ناگاه دو
تن سواره كه نقاب به صورت داشتند از جانب قبله
پيدا شدند و به سرعت نزديك آمدند و پس از خواندن
نماز يكى از آن دو وارد قبر شد و ديگرى جسد پاك و
مطهر آن حضرت را برداشت و به دست او داد تا در دل
خاك نهان سازد.
آن دو نفر پس از پايان
مراسم بدون آن كه با كسى سخن بگويند بر اسب هاى
خود سوار و از محل دور شدند. بنا به گفته بعضي از
علما به نظر مى رسد كه آن دو بزرگوار، دو حجت
پروردگار: حضرت رضا وامام جواد علیهما
السلام باشند. پس از دفن
حضرت معصومه موسى بن خزرج سايبانى از بوريا بر فراز قبر شريفش
قرار داد تا اين كه حضرت زينب فرزند امام
جوادعلیهما السلام در سال ٢٥٦ هجرى قمرى اولين
گنبد را بر فراز قبر شريف عمه بزرگوارش بنا كرد و
بدين سان تربت پاك آن بانوى بزرگوار اسلام، قبله
گاه قلوب ارادتمندان به اهلبيت و دارالشفاي
دلسوختگان عاشق ولايت وامامت شد.
احادیث پیرامون حضرت معصومه
امام صادق علیه السلام فرمودند:
خداوند حرمى دارد كه مكه است
پيامبر حرمى دارد و آن مدينه است و
حضرت على(علیه السلام)
حرمى دارد و آن كوفه است و قم كوفه كوچك است كه از
هشت درب بهشت سه درب آن به قم باز مى شود - زنى از
فرزندان من در قم از دنيا مى رود كه اسمش فاطمه
دختر موسى (علیهما السلام) است و به شفاعت او همه شيعيان من
وارد بهشت مى شوند.
امام صادق علیه السلام
در روایتی دیگر میفرماید:كسى
كه آن
حضرت (معصومه)
را زيارت كند در حالى كه آگاه و متوجه شأن و منزلت
او باشد به بهشت مى رود.
امام رضا علیه السلام فرمودند:
كسى كه حضرت فاطمه معصومه را زيارت كند پاداش او
بهشت است.
امام
جواد علیه السلام
فرمودند: كسى كه عمه ام را در قم زيارت كند پاداش
او بهشت است.
امام صادق علیه السلام
فرمودند:
آگاه باشيد كه حرم و حرم فرزندان بعد از من قم
است.
امام
رضا علیه السلام
در روايتى ديگر مى فرمايد:هركس نتواند به زيارت من
بيايد، برادرم را در رى يا خواهرم را در «قم»
زيارت كند ثواب زيارت مرا در مى يابد.
لقب «
کریمه اهل بیت »
لقب ديگر حضرت معصومه
«كريمه
اهل بيت» است. اين لقب نيز بر اساس رؤياى صادقانه
يكى از بزرگان، از سوى اهل بيت به اين بانوى
گرانقدر داده شده است. ماجراى اين رؤياى صادقانه
بدين شرح است :
مرحوم آيت اللّه سيّد محمود مرعشى
نجفى، پدر بزرگوار آيت اللّه سيد شهاب الدين مرعشى
(ره) بسيار علاقه مند بود كه محل قبر شريف حضرت
صدّيقه طاهره سلام الله علیها را به دست
آورد. ختم مجرّبى انتخاب كرد و چهل شب به آن
پرداخت. شب چهلم پس از به پايان رساندن ختم و
توسّل بسيار، استراحت كرد. در عالم رؤيا به محضر
مقدّس حضرت باقر و يا
امام صادق علیهما السلام مشرّف شد.
امام به ايشان فرمودند:«عَلَيْكَ بِكَرِيمَةِ اَهْل ِ الْبَْيت ِ»
يعنى
به دامان كريمه اهل بيت چنگ بزن.
ايشان به گمان اينكه منظور
امام،
حضرت زهرا سلام الله علیها است، عرض كرد: «قربانت گردم، من
اين ختم قرآن را براى دانستن محل دقيق قبر شريف آن
حضرت گرفتم تا بهتر به زيارتش مشرّف شوم.»
امام
فرمود: «منظور من، قبر شريف حضرت معصومه در قم
است.»
سپس افزود:«به دليل مصالحى خداوند مى خواهد
محل قبر شريف حضرت زهراسلام
الله علیها پنهان بماند; از اين رو
قبر حضرت معصومه را تجلّى گاه قبر شريف حضرت
زهرا قرار داده است. اگر قرار بود قبر آن حضرت
ظاهر باشد و جلال و جبروتى براى آن مقدّر بود،
خداوند همان جلال و جبروت را به قبر مطهّر حضرت
معصومه داده است.»
مرحوم مرعشى نجفى هنگامى كه
از خواب برخاست، تصميم گرفت رخت سفر بر بندد و به
قصد زيارت حضرت معصومه رهسپار ايران شود. وى
بى درنگ آماده سفر شد و همراه خانواده اش نجف اشرف
را به قصد زيارت كريمه اهل بيت ترك كرد.
احادیث منقول از حضرت معصومه
فاطمه معصومه سلام الله علیها
اين
روايت را از
دختر امام صادق
نقل مى كند كه سلسله سندش در نهايت به
فاطمه
زهرا سلام الله علیهم
مى رسد.
فاطمه زهرا، دختر بزرگوار رسول اكرم صلوات الله
علیهما
فرمود: « آيا فرمايش رسول خدا را در روز غدير خم
فراموش كرده ايد كه فرمود: هر كس من مولاى اويم،
على
مولاى اوست، و (آيافراموش كرده ايد) ديگر فرمايش
آن حضرت را كه فرمود: تو براى من همانند هارون
براى موسى هستى؟!»
و
همچنین روایت دیگری كه سلسله سندش به
حضرت
فاطمه زهرا سلام الله علیها
مى رسد كه آن حضرت مى فرمايد:
حضرت
رسول اكرم(صلی الله علیه وآله و سلم)
فرمود:
«آگاه باشيد! هركس با محبّت آل محمّد بميرد شهيد
از دنيا رفته است.»
کرامات حضرت معصومه
نزول
رحمت الهى
بار ديگر شبانگاهان دست فياض الهى
ازآستين كريمه به در آمد و چراغى به روشنى خورشيد
برافروخت. سخن از گذشته هاى دور نيست، بلكه حقيقتى
است محقق در جمعه شب 23/2/73. آرى بار ديگر در آن
شب شاهد گشوده شدن خزائن غيب و نزول رحمت الهى
گشتيم. آن كه مورد عنايت قرار گرفت، مسافرى بود از
راه دور، دخترى چهارده ساله از اهالى «شوط» ماكو،
از شهرهاى آذربايجان، كه خود چنين مى گويد: رقيه
امان الله پور هستم از اهالى «شوط» ماكو، چهار ماه
پيش بر اثر يك نوع سرما خوردگى از ناحيه هر دو پا
فلج شدم. خانواده ام مرا به بيمارستان هاى مختلف
در شهرهاى ماكو، خوى و تبريز بردند، ولى همه
پزشكان پس از عكس بردارى و انجام دادن آزمايش هاى
مكرر، ازدرمانم عاجز شدند و من ديگر نمى توانستم
پاهايم را حركت دهم تا اين كه چهارشنبه شب 21/2/73
در عالم رويا ديدم كه خانمى سفيد پوش سوار بر اسبى
سفيد به طرف من آمد و فرمود: «چرا از همان ابتداى
بيمارى پيش من نيامدى تا شفايت دهم؟» با اضطراب
از خواب پريدم و جريان خواب راباعمو و عمه ام در
ميان گذاشتم و آن ها نيز بلافاصله مقدمات سفر به
قم را فراهم كردند.
لذا روز جمعه 23/2/73 به قم
آمديم و ساعت 30/7 دقيقه بعد از ظهر به حرم مطهر
مشرف شديم. پس از نماز، مشغول خواندن زيارتنامه
شدم كه ناگهان صداى همان خانمى كه در خواب ديده
بودم به گوشم رسيد كه فرمود: «بلند شو راه برو، كه
شفايت دادم» من ابتدا توجهى نكردم و باز مجدداً
همان صدا با همان الفاظ تكرار شد; اين بار به خود
حركتى دادم و مشاهده كردم كه قادر به حركت مى باشم
و مورد لطف آن بى بى دو عالم
قرار گرفته ام.
نجات
گروه سرگردان
سال هاى قبل از انقلاب تعدادى
زائر در فصل زمستان، براى زيارت كريمه اهل بيت
عازم قم شدند، اين گروه درچند فرسخى قم به دليل
فرا رسيدن شب و برف و بوران شديد راه گم كردند و
در بيابان سرگردان شدند. زائران وقتى جان خود را
در خطر ديدند دست توسل به دامن
حضرت معصومه سلام
الله عليها گرفتند تا با نشان دادن راه به آن ها
نجات شان دهد.
طبق سند موثق، يكى از خدام آستانه
مقدسه حضرت معصومه سلام الله عليها مرحوم «سيد
محمد رضوى» مى گويد: آن شب (بدون اطلاع از وجود
زائران سرگردان در بيابان) در حرم بودم، هنوز
اندكى از خوابم نگذشته بود كه در عالم رؤيا ديدم
بى بى دو عالم حضرت معصومه سلام الله عليها، نزد
من آمد و فرمود:«برخيز، چراغ گلدسته را روشن كن!»
شتابزده از خواب بيدار شدم و نگاه به ساعت كردم،
ديدم تازه اندكى از نيمه شب گذشته و برف سنگينى
همه جا را فرا گرفته است و هنوز چهارساعت به اذان
صبح باقى مانده (طبق معمول اندكى قبل از اذان صبح
چراغ هاى گلدسته ها را روشن مى كرديم.) لذا مجدداً
خوابيدم، و دوباره همان خواب تكرار شد، ولى اين
بار حضرت با تندى به من فرمودند: «برخيز، مگر
نگفتم چراغ هاى گلدسته ها را روشن كن!» لذابراى
دومين بار شتابزده از خواب برخاستم، و باوجود برف
و سرماى شديد كه همه جا راگرفته بود، با خود گفتم،
چرا امشب چراغ ها را زودتر از معمول بايد روشن
كنم؟ به سمت گلدسته ها رفتم و چراغ ها را روشن
كردم.
آن شب به سرآمد و صبح روز بعد كه
از حرم عبور مى كردم، شنيدم چند نفر از زائران به
هم ديگر مى گويند: «حضرت معصومه سلام الله علیها
به دادمان رسيد، چقدر بايد از محضر مقدسه اش تشكر
و سپاسگزارى نماييم! اگر چراغ هاى گلدسته ها روشن
نمى شد ما در آن تاريكى شب و آن بيابان پر از برف
جان سالم به در نمى برديم.»
لذا آن موقع بود كه راز خواب خود را دريافتم كه
چرا حضرت معصومه سلام الله
عليها به من فرمود:
«بر خيز و چراغ گلدسته ها را روشن كن!»
منابع:
کتابهای :
ناسخ التواریخ - بحار الانوار - ثواب
الاعمال و عیون اخبار الرضا - کامل الزیارت - زبدة
التصانیف - کریمه اهل بیت - عوالم العلوم
کتاب حضرت معصومه (سلام الله علیها) چشمه جوشان
کوثر با تلخیص |
